عبدالله ابن لطف الله ( حافظ ابرو )
مقدمهء مصحح 20
زبدة التواريخ ( فارسى )
1 . نسخهء كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى به شمارهء ب 257 و به قطع 23 * 5 / 36 سانتيمتر هر صفحه 27 سطر 12 سانتيمتر ، 560 برگ . 2 . نسخهء كتابخانهء اياصوفيه به شمارهء 3035 ، داراى 792 ورق كه چاپ عكسى آن در كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران وجود دارد . 3 . نسخه كتابخانهء دانشگاه كمبريج ، به قطع 22 * 31 سانتيمتر و هر برگ 29 سطر داراى 484 برگ به خط نسخ . ربع سوم . از آغاز صفاريان تا تاريخ طائفه قراختائيه . در مقدمهء اين ربع است كه حافظ ابرو اسم كتاب خويش را تصريح كرده است : « اما بعد اين ربع ثالث است از مجمع التواريخى كه به اشارت حضرت غياث الحق و الدين بايسنغر بهادر خان نبشته آمده است . » « 1 » از اين ربع سه نسخه شناخته شده است : 1 . نسخهء كتابخانهء ملى ايران به شمارهء 2527 / ف به قطع 25 * 34 سانتيمتر داراى 357 برگ متعلق به كتابخانهء شاهرخ داراى تاريخ 830 هجرى . « 2 » 2 . نسخهء كتابخانهء ملك تهران به شمارهء 4163 به قطع 26 * 36 سانتيمتر داراى 500 برگ هر صفحه 41 سطر و هر سطر 20 سانتيمتر به خط نستعليق . 3 . نسخهء كتابخانهء قاضى عسكر محمد مراد به شمارهء ب / 1441 . « 3 » ربع چهارم . اين ربع را حافظ ابرو زبدة التواريخ ناميده است و خود در ابتداى اين ربع مىنويسد : « الحمد لله رب العالمين حمد الشاكرين و الصلاة و السلام على خير خلقه محمد و آله اجمعين الطاهرين . اما بعد اين ربع رابع است از ارباع كتابى كه به فرمان حضرت امير و اميرزادهء جوانبخت . . . بايسنغر بهادر . . . جمع كرده مىآيد . . . و اين ربع را زبدة التواريخ بايسنغرى نام نهاد » . « 4 » اين ربع به دو قسمت تقسيم مىشود ، « 5 » قسمت اوّل وقايع مربوط به سال 736 ،
--> ( 1 ) . نگا . حافظ ابرو ، ذيل ظفرنامهء شامى ، به تصحيح بهمن كريمى ، مقدمه ، ص 7 . ( 2 ) . در مورد اين نسخه در سطور آينده بحث خواهيم كرد . ( 3 ) . حافظ ابرو ، ذيل ظفرنامه ، به تصحيح كريمى ، مقدمه ، ص 7 . ( 4 ) . نسخهء كتابخانهء فاتح ، ورق 11 . ( 5 ) . خود حافظ ابرو آن را دو « جمله » نام نهاده است و در مقدمهء فهرست اين ربع زبدة التواريخ نسخهء فاتح ،